MPU3222 · Minggu 3

Portal Pembelajaran
Business Model Canvas

Minggu 3 · Business Model Canvas — 9 Komponen, Value Proposition, Channels, CRM, Cost & Revenue.

Foto: perancangan model perniagaan

Daftar Masuk

Gunakan e-mel rasmi UNIMAS dan no. matrik anda.

DashboardMinggu 3 · MPU3222
0%
Minggu 3 · Sesi pembelajaran aktif

Selamat datang

Business Model Canvas — 9 komponen untuk merancang strategi perniagaan yang berkesan.

4 modul · 15 sub-topik 6 alat interaktif BMC Interaktif Kelas: Selasa & Rabu
Sertai Kelas
--:--:--
—
Selasa & Rabu · 7–9 mlm
0/15
Sub-topik dibuka
Mula dengan Modul 1
0/5
Aktiviti selesai
PBL minggu 3
—
Skor kuiz terbaik
Belum dicuba
2
Hari kelas seminggu
Selasa & Rabu · 7–9 mlm

Business Model Canvas — 9 Komponen

Klik setiap kotak untuk butiran lanjut

Interaktif
5

Key Partners

  • Pembekal utama
  • Rakan strategik
  • Kontraktor luar
6

Key Activities

  • Pengeluaran
  • Pemasaran
  • Penyelesaian masalah
7

Key Resources

  • Fizikal
  • Kewangan
  • Intelektual
  • Manusia
2

Value Propositions

  • Kebaharuan
  • Prestasi
  • Penyesuaian
  • Harga
4

Customer Relationships

  • Perolehan
  • Pengekalan
  • Tingkat jualan
3

Channels

  • Kedai fizikal
  • Internet
  • Rakan pengedar
1

Customer Segments

  • Demografi
  • Psikografi
  • Tingkah laku
  • Geografi
8

Cost Structure

  • Kos tetap vs berubah
  • Skala ekonomi
  • Contoh: AirAsia model kos rendah
9

Revenue Streams

  • Jualan produk
  • Langganan
  • Pengiklanan
  • Sewa aset
Tip: BMC dicipta oleh Osterwalder (2008) — kaedah menganalisis, mereka bentuk & menguji model perniagaan berdasarkan 9 kawasan perniagaan.

Peta Modul

Klik kad untuk terus ke kandungan

0% selesai
Kemajuan = sub-topik (50%) + aktiviti (25%) + skor kuiz (25%).

Kemajuan Keseluruhan

Ringkasan pencapaian anda

0%Selesai

Alat Interaktif

6 alat praktikal untuk membina Business Model Canvas

Objektif & Hasil Pembelajaran

Ringkasan bab minggu ini

1

Memperkenalkan pelbagai alat dalam Business Model Canvas untuk membangunkan strategi perniagaan.

2

Membangunkan kemahiran menggunakan BMC untuk peluang perniagaan yang berdaya maju.

Hasil: Membangunkan kemahiran analitik generik (identify, analyze, capture opportunities).

Pengajar, Kelas & Padlet

Maklumat ringkas sesi

PengajarHL
En. Hasmadi Bin Ludin Pensyarah MPU 3222
Dalam talian Selasa & Rabu 7–9 mlm
E-mel pengajar 013-8429992 Padlet Kumpulan 2 Padlet Kumpulan 6
Kelas & Pengajar

Maklumat Sesi Minggu 3

Butiran pengajar, platform kelas dan kehadiran.

MS Teams Selasa & Rabu 7:00–9:00 mlm

Profil Pengajar

Hubungi untuk sebarang pertanyaan

PengajarHL
En. Hasmadi Bin Ludin Pensyarah MPU 3222
pengajar@mpu3222-hasdin.3artech.com 013-8429992 WhatsApp pengajar MS Teams (kelas)

Maklumat Sesi

Jadual kelas mingguan

Selasa & RabuHari kelas
7:00–9:00 mlmMasa sesi
MS TeamsPlatform
QR CodeKehadiran
Maklumat sesi: —

Papan Padlet Kumpulan

Muat naik hasil kerja kumpulan anda di sini

2 papan
Padlet Kumpulan 2Business Model Canvas — BMC Kumpulan Padlet Kumpulan 6Business Model Canvas — BMC Kumpulan
Panduan: Muat naik BMC kumpulan anda dalam bentuk gambar/PDF. Setiap kumpulan perlu mengisi 9 komponen BMC.
Modul 1

Pengenalan Business Model Canvas

Sejarah, definisi, 9 komponen utama & contoh BMC.

Sejarah 9 Komponen0/4 sub-topik

Sejarah & Definisi

Diperkenalkan oleh Osterwalder (2008)

Business Model Canvas diperkenalkan oleh Osterwalder (2008) sebagai satu kaedah menganalisis, mereka bentuk, menyusun strategi & menguji model perniagaan berdasarkan sembilan kawasan perniagaan.

Strategi dipaparkan di atas papan (canvas) supaya keseluruhan model boleh dilihat serentak — membolehkan usahawan memahami setiap strategi & mengaitkannya dengan strategi lain.
3 Ciri Utama BMC

Visual

Semua idea pada satu papan — mudah difahami.

Fleksibel

Boleh diubah suai bila-bila masa mengikut keperluan.

Kolaboratif

Sesuai untuk perbincangan pasukan & brainstorming.

Kenapa BMC Penting?

Manfaat utama

Ringkas & PadatMuat seluruh model perniagaan pada satu halaman.
Cepat DiujiBoleh diuji dengan pelbagai hipotesis & senario.
Komunikasi Lebih BaikSemua pihak berkepentingan faham pada pandangan pertama.
Asas PelaburPelabur lebih mudah nilai model perniagaan yang jelas.

9 Komponen Business Model Canvas

Setiap blok mewakili satu aspek perniagaan

1Customer SegmentsSiapa pelanggan kita?
2Value PropositionsApa nilai yang kita tawarkan?
3ChannelsBagaimana sampai ke pelanggan?
4Customer RelationshipsBagaimana kekalkan pelanggan?
5Key PartnersSiapa rakan strategik kita?
6Key ActivitiesApa aktiviti utama kita?
7Key ResourcesApa sumber paling penting?
8Cost StructureBerapa kos utama?
9Revenue StreamsBagaimana jana pendapatan?
Susunan standard BMC: Kanan = Pelanggan (Customer side). Kiri = Operasi (Business side). Tengah = Value Proposition. Bawah = Kewangan (Cost & Revenue).

Contoh: BMC untuk Kedai Cetak T-Shirt

Berdasarkan Figure 11.2 daripada buku teks

5

Key Partners

Pengilang, perisian printing/design

6

Key Activities

Urus stok, pilih koleksi, shipping, jualan

7

Key Resources

Pasukan produksi, kontraktor luar, pembekal bahan

2

Value Prop

T-shirt untuk belia, 3D badges, custom design

4

Customer Rel

Online customer care

3

Channels

High street store, word of mouth, internet

1

Customer Segments

Belia kreatif yang mahu reka bentuk sendiri

8

Cost Structure

Kos shipping, printing, bahan (T-shirt)

9

Revenue Streams

Pengiklanan, website, sales from printing

Pembelajaran: Setiap perniagaan mempunyai BMC yang berbeza. Kunci utama adalah mengenal pasti Value Proposition yang membezakan anda daripada pesaing.

Manfaat Business Model Canvas

Kenapa usahawan perlu guna BMC?

Pandangan Menyeluruh

Semua aspek perniagaan dilihat dalam satu halaman — memudahkan analisis & perancangan.

Iterasi Pantas

Boleh diuji & diubah dengan pantas mengikut maklum balas pasaran.

Kolaborasi Lebih Baik

Pasukan boleh bekerja bersama di atas satu papan — meningkatkan komunikasi.

Asas Untuk Pitch

Pelabur & pihak berkepentingan lebih mudah faham model perniagaan anda.

Disyorkan oleh: Buku teks "Introduction to Entrepreneurship" (Oxford Fajar, 2017) — BMC telah diterima & digunakan secara meluas untuk membangunkan strategi perniagaan, baik oleh syarikat pemula mahupun korporat besar.
Modul 2

9 Komponen BMC — Penjelasan Mendalam

Setiap komponen dijelaskan dengan contoh & soalan panduan.

9 blok BMC Interaktif0/5 sub-topik

1. Customer Segments

Kumpulan sasaran

Customer segments merujuk kepada orang atau organisasi sasaran yang anda tawarkan value proposition. Boleh dibahagikan kepada kumpulan individu atau organisasi yang mempunyai demografi, psikografi, tingkah laku, geografi atau kombinasi multidimensi yang serupa.

4 Kategori Segmentasi
Demografi: Umur, jantina, pendapatan, pendidikan.
Psikografi: Gaya hidup, nilai, minat, personaliti.
Tingkah Laku: Corak pembelian, kesetiaan, penggunaan.
Geografi: Lokasi, cuaca, kawasan bandar/luar bandar.
Strategi: Syarikat yang mengenal pasti segmen kurang dilayan boleh mengalahkan pesaing dengan membangunkan produk & perkhidmatan unik yang menarik.

4. Customer Relationships

Hubungan dengan pelanggan

Customer relationships ialah jenis hubungan yang syarikat bina dengan segmen pelanggan tertentu. Boleh didorong oleh 3 motivasi utama:

Customer Acquisition

Menarik pelanggan baharu untuk mencuba produk.

Customer Retention

Mengekalkan pelanggan sedia ada supaya terus membeli.

Increased Sales

Meningkatkan jualan (upscaling) kepada pelanggan sedia ada.

Fakta penting: Kajian menunjukkan kos mendapatkan pelanggan baharu adalah 4 hingga 6 kali lebih tinggi daripada mengekalkan pelanggan sedia ada. Sebab itu brand loyalty sangat penting!

2. Value Propositions

Nilai teras yang ditawarkan

Menurut Osterwalder (2008), Value Proposition ialah apa yang membezakan syarikat daripada pesaing. Nilai disediakan melalui pelbagai elemen:

KebaharuanNewness — sesuatu yang baharu di pasaran.
PrestasiPerformance — lebih baik, laju, cekap.
PenyesuaianCustomization — mengikut keperluan pelanggan.
KebolehpercayaanReliability — konsisten & boleh dipercayai.
Reka BentukDesign — estetika & nilai visual.
HargaPrice — kos berpatutan & nilai wang.
Pengurangan KosCost reduction — jimat masa & wang.
Pengurangan RisikoRisk reduction — lebih selamat & terjamin.
Akses & KemudahanAccessibility & convenience — mudah diakses.
Kuantitatif: Harga, kecekapan, masa — boleh diukur dengan angka.
Kualitatif: Pengalaman pelanggan, outcome, status — lebih subjektif.

5. Key Partners

Rakan strategik

Key partners ialah rangkaian pembekal & rakan kongsi yang membolehkan model perniagaan berfungsi. Syarikat menjalin perkongsian untuk:

  • Optimakan model perniagaan — perkongsian untuk kecekapan.
  • Mengurangkan risiko — kongsi risiko dengan rakan.
  • Memperoleh sumber — akses kepada kemahiran/bahan yang tidak ada.

6. Key Activities

Aktiviti paling penting

Key activities ialah aktiviti yang perlu dilakukan oleh syarikat untuk memastikan model perniagaan berfungsi.

Contoh Mengikut Industri
Syarikat PerisianPembangunan perisian & pemasaran produk.
Syarikat PerundingFokus kepada penyelesaian masalah pelanggan.
Syarikat PembuatanPengeluaran, kawalan kualiti & rantaian bekalan.

7. Key Resources

Sumber paling penting

Key resources ialah aset paling penting yang diperlukan untuk menjadikan model perniagaan berfungsi. Melalui sumber inilah syarikat menjana value proposition & hasil.

FizikalPhysicalPremis, mesin, kenderaan
KewanganFinancialModal, tunai, pelaburan
IntelektualIntellectualPatent, jenama, hak cipta
ManusiaHumanPekerja mahir, pengurusan
Contoh: Pengeluar mikrocip perlukan kemudahan produksi berintensif modal. Pereka mikrocip lebih bergantung kepada sumber manusia (kemahiran pekerja).

8. Cost Structure

Struktur kos

Usahawan perlu merangka struktur kos terbaik & bersesuaian dengan konsep projek. Model struktur kos yang dipilih perlu sejajar dengan aktiviti lain dalam model perniagaan.

Contoh: Model AirAsia
Model kos rendah: Pelanggan dikenakan bayaran untuk produk & perkhidmatan tambahan yang mereka pilih semasa membeli tiket (bagasi, makanan, pilih tempat duduk).
Jenis Kos
Kos Tetap: Tidak berubah dengan jumlah jualan (sewa, gaji tetap).
Kos Berubah: Berubah mengikut jumlah pengeluaran (bahan mentah, komisen).

9. Revenue Streams

Sumber pendapatan

Revenue streams mewakili tunai yang dijana syarikat daripada setiap segmen pelanggan/produk. Usahawan perlu menyusun strategi & mengubah suai produk untuk mencipta nilai menarik untuk pelanggan sasaran.

Cara Menjana Hasil Tambahan
Pasaran EksportKembangkan perniagaan ke pasaran antarabangsa.
Pemasaran Dalam TalianGunakan platform digital untuk jualan tambahan.
Sewa Aset MenganggurSewakan aset yang tidak digunakan untuk hasil tambahan.

BMC Interaktif — Isi Canvas Anda

Taip idea anda dalam setiap kotak BMC

5

Key Partners

6

Key Activities

7

Key Resources

2

Value Propositions

4

Customer Relationships

3

Channels

1

Customer Segments

8

Cost Structure

9

Revenue Streams

Auto-save: BMC anda disimpan secara automatik pada pelayar. Boleh direset atau dieksport sebagai teks bila-bila masa.
Modul 3

Value Proposition & Channels

Teknik USP, FAB, POP-POD, UVP & strategi channels.

4 teknik VP Channels0/3 sub-topik

Value Proposition Builder

Bina value proposition anda dengan 4 teknik

Unique Selling Proposition (USP)

USP memberi tumpuan kepada apa yang menjadikan produk lebih baik daripada pesaing.

Contoh Penggunaan
Isi dan klik "Bina USP" untuk melihat hasil.

4 Teknik Value Proposition

Pilih teknik mengikut keperluan

1. USP — Unique Selling Proposition

Fokus kepada apa yang membuatkan produk lebih baik daripada pesaing.

Contoh: "AirAsia — tambang paling murah di Asia."

2. FAB — Feature-Advantage-Benefit

Proses membantu usahawan faham apa maksud ciri produk kepada pelanggan.

Contoh: Pisau tahan lama (Feature) → tidak perlu beli setiap tahun (Advantage) → jimat wang (Benefit).

3. POP-POD — Points of Parity & Difference

Cari faktor sama dengan pesaing (POP), kemudian cari faktor berbeza (POD).

Contoh: POP — semua e-wallet ada QR. POD — Touch 'n Go ada integrasi tol.

4. UVP — Unique Value Proposition

Fokus kuat kepada keunikan — kurang berguna untuk pasaran umum tetapi berguna untuk pasaran niche.

Contoh: "Untuk usahawan Muslim sahaja" atau "Hanya untuk pelajar universiti".

Tip: Setiap teknik ada kelebihan tersendiri. Pilih teknik yang paling sesuai dengan konteks perniagaan anda.

Marketing Channels — Pemilih Strategi

Pilih saluran untuk sampaikan value proposition

Syarikat boleh menyampaikan value proposition kepada pelanggan melalui saluran berbeza. Saluran berkesan akan menyebarkan value proposition dengan cara yang cepat, cekap & kos efektif.

Keputusan Pertama: Direct vs Intermediary
Direct Marketing

Jual terus kepada pelanggan tanpa orang tengah.

  • Direct selling (jualan langsung)
  • Internet marketing (e-dagang)
  • Catalogues (katalog)

✓ Proses mudah · ✗ Tidak selalu efisien (kurang kepakaran & skala ekonomi)

Intermediary (Orang Tengah)

Menggunakan perantara untuk memasarkan produk.

  • Pemborong (wholesaler)
  • Pengedar (distributor)
  • Peruncit (retailer)
  • Francaisor

✓ Lebih efisien · ✗ Kongsi margin dengan perantara

Realiti: Kebanyakan syarikat menggunakan gabungan kedua-dua strategi — contohnya jual direct melalui laman web sendiri, tetapi juga gunakan Shopee/Lazada sebagai intermediary.
Modul 4

Customer Relationships, Cost & Revenue

CRM, struktur kos, sumber pendapatan & kalkulator interaktif.

CRM Kos0/4 sub-topik

CRM Simulator

Bandingkan kos acquisition vs retention

—Kos Acq (4x)
—Kos Retensi (1x)
—Penjimatan
Klik "Kira" untuk analisis.

CRM dalam Amalan

Customer Relationship Management

SalesJualan
MarketingPemasaran
Customer ServiceKhidmat Pelanggan
Technical SupportSokongan Teknikal
Fakta: Kos mendapatkan pelanggan baharu 4-6x lebih tinggi daripada mengekalkan pelanggan sedia ada. Sebab itu fokus kepada brand loyalty sangat penting.

Kalkulator Struktur Kos

Kira kos tetap & berubah

Kos Tetap Bulanan
Kos Berubah Per Unit

Hasil Analisis Kos

Pecahan struktur kos

—Kos Tetap
—Kos Berubah
—Jumlah Kos
—Kos Seunit
Klik "Kira Kos" untuk analisis.

Kalkulator Sumber Hasil

Berbilang revenue streams

Analisis Hasil

Pecahan mengikut sumber

—Jumlah Hasil / Bulan
Klik "Kira Hasil" untuk analisis.

Rumusan Minggu 3

Pengajaran utama BMC

Business Model Canvas telah diterima & digunakan secara meluas untuk membangunkan strategi perniagaan, baik oleh syarikat pemula mahupun korporat besar.
Metodologi BMC membolehkan pelajar mempelajari cara merangka strategi perniagaan yang berkesan secara sistematik, teratur & menyeluruh.
9 Komponen BMC — Senarai Semak
1. Customer Segments 2. Value Propositions 3. Channels 4. Customer Relationships 5. Key Partners 6. Key Activities 7. Key Resources 8. Cost Structure 9. Revenue Streams
Formula BMC: Customer (Kanan) + Value Proposition (Tengah) + Operation (Kiri) + Finance (Bawah) = MODEL PERNIAGAAN BERJAYA
Aktiviti

Aktiviti Pembelajaran Minggu 3

5 cadangan aktiviti pengajaran dan pembelajaran serta senarai semak BMC.

5 aktiviti BMC Practice0/5 selesai

Cadangan Aktiviti Pengajaran & Pembelajaran

5 tugasan praktikal

Kemajuan aktiviti0%

Ringkasan Minggu 3

Ulang kaji pantas

TopikPerkara Utama
Pengenalan BMCOsterwalder (2008), 9 blok, ciri visual/fleksibel/kolaboratif.
9 KomponenCS, VP, CH, CR, KP, KA, KR, Cost, Revenue.
Value PropositionUSP, FAB, POP-POD, UVP — 4 teknik untuk beza daripada pesaing.
ChannelsDirect (sell, internet, catalog) vs Intermediary (wholesaler, retailer).
CRMAcquisition (4x kos) vs Retention (1x) vs Upsell.
Rumusan: BMC bukan sekadar alat perancangan — ia adalah bahasa universal usahawan untuk berkomunikasi dengan pasukan, pelabur & pelanggan.

Senarai Semak Pemahaman BMC

10 tanda anda faham BMC

0/10
Tahap pemahaman0%
Penilaian

Kuiz Interaktif · 18 Soalan

Minggu 3 — Business Model Canvas: maklum balas segera, analitik kategori & laporan bercetak.

Terbaik: — Analitik kategori Laporan PDF
Soalan 1/18 Skor: 0
Pilih satu jawapan — penjelasan serta-merta.
0%0/18
🏆

Cemerlang!

0Betul
0Salah
-Gred
0:00Masa
0Terbaik

Analitik Kategori

Kekuatan & kelemahan

Garis Masa Jawapan

Setiap soalan 1–18

Cadangan ulang kaji